Yeni Parti Tüzüğündeki 6 cı Madde ; Sahada gece gündüz çalışan, partiye bayrak asan, aidatını ödeyen ve yıllarca emek veren teşkilat mensupları açısından bakıldığında, dışarıdan birinin hiçbir geçmiş emeği olmadan doğrudan aday gösterilmesi ciddi bir adaletsizlik ve motivasyon kaybı olarak değerlendiriliyor.
Teşkilat ve Emekçiler Açısından (Eleştiriler)
Emek-Liyakat Dengesi Bozulur: Yıllarca partiye hizmet etmiş, sandık nöbeti tutmuş, aidat ödemiş üyeler dururken dışarıdan birinin gelip hazır makamlara aday yapılması parti içi aidiyeti zedeler.
Küstürme Riski: Taban, “Nasıl olsa emek veren değil, dışarıdan popüler olan seçiliyor” düşüncesiyle sahadan çekilebilir veya sandığa gitmeyebilir.
Fırsat Eşitsizliği: Parti mutfağında yetişen gençlerin ve liyakatli üyelerin önü kapanmış olur
Siyasetin Bitmeyen Çıkmazı: Sahadaki Emek mi, Masadaki Pragmatizm mi?
Vizyon Ege
Siyasi partilerin varlık sebebi yalnızca seçim kazanmak veya parlamentoda koltuk sayısını artırmak değildir. Bir partiyi ayakta tutan, kılcal damarlarına kadar canlı kılan asıl unsur; yağmur çamur demeden bayrak asan, sandık nöbeti tutan, aidatını aksatmayan ve o ideolojiye yıllarını veren teşkilat tabanıdır.
Son dönemde Yeni Parti tüzüğünün 6. maddesiyle tekrar gündeme gelen “Partiye üye olmayan kişilerin seçimlerde aday gösterilebilmesi” düzenlemesi, tam da bu noktada siyasetin en hassas fay hattını tetikliyor: Emek-adalet dengesi.
Mutfakta Pişenler ve Hazır Sofraya Oturanlar
Teşkilat mensubunun gözünden bakıldığında tablo gayet nettir. Parti mutfağında yıllarca ter döken, mahalle temsilciliğinden gençlik kollarına kadar her kademede emek veren bir partili için; seçim zamanı dışarıdan, sırf popülerliği veya belli dengeleri gözetilerek üye dahi yapılmadan getirilen bir adayın varlığı ağır bir kırılma yaratır.
Bu durum, tabanda şu haklı soruların yüksek sesle sorulmasına yol açar:
“Yıllardır verdiğimiz emellerin, ödediğimiz aidatların parti katında hiçbir karşılığı yok mu?”
“Siyasette yükselmek için teşkilatta dirsek çürütmek yerine, seçim zamanını bekleyip ‘dışarıdan’ girmek mi gerekiyor?”
Bu sorular yanıt bulmadığında, partiye olan aidiyet duygusu zedelenir. Teşkilatın sahadaki heyecanı söner, sandık başındaki motivasyonu düşer. Belli ki tüzüğe konulan bu esneklik, yönetime geniş bir hareket alanı sağlasa da teşkilatın adalet duygusunu zedeleme riski taşımaktadır.
Pragmatizm Uğruna Tabanı Kaybetme Riski
Parti yönetimlerinin bu tür maddeleri tüzüğe eklerken dayandığı gerekçe bellidir: Oy kapsama alanını genişletmek, parti üyesi olmayan ama toplumda karşılığı olan nitelikli isimleri sisteme katmak. Ancak bu yaklaşım, hesaplanamayan büyük bir tehlikeyi de beraberinde getirir: Seçmeni ikna edecek olan ilk halkanın, yani teşkilatın ikna olmaması.
Kendi örgütünü ikna edemeyen, kendi tabanına adaletsizlik hissettiren bir yapının, dışarıdan getirdiği “yıldız adaylarla” sandıkta mucize yaratması oldukça zordur. Çünkü bilinen bir siyaset gerçeğidir ki; sahada teşkilatı arkasında olmayan adayın seçimi kazanma şansı son derece düşüktür.
Seçim Sandıkta, İktidar Tabanla Kazanılır
Netice itibarıyla; seçim dönemlerinde geçici oy hesaplarıyla tüzük esnekliklerine sığınmak, uzun vadede partilerin öz omurgasını çürütür. Tüzük maddeleri kâğıt üzerinde yönetime yetki verebilir; ancak hiçbir tüzük maddesi, sahadaki emekçinin kırılan azmini ve kaybolan güvenini tamir edemez.
Yeni Parti ve benzeri bir strateji izleyen tüm yapılar şu gerçeği unutmamalıdır: Partiyi büyütmek dışarıdan gelecek adayla değil, içerideki emekten yetişen kadrolara hak ettiği değeri vermekle mümkündür.
Siyasetin mutfağı ile vitrini arasındaki o bitmek bilmeyen gerilim, tüzük maddelerinin arasına gizlenmiş stratejik hamlelerle yeniden karşımıza çıkıyor.
Bir siyasi partiyi ayakta tutan asıl güç nedir?
Tabela asan, yağmur çamur demeden sokak sokak bildiri dağıtan, aidatını aksatmayan ve sandık namustur diyerek nöbet tutan teşkilat mı, yoksa seçim kazanmak uğruna dışarıdan vitrine konulan popüler isimler mi?
Yeni Parti tüzüğünün 6. maddesiyle somutlaşan “partiye üye olmayan kişilerin aday gösterilebilmesi ve seçildiklerinde doğrudan üye sayılması” kuralı, siyaset dünyasının bu en eski ve en derin fay hattını bir kez daha tetikledi.
Mutfağın İsyanı: “Bizim Emeğimizin Karşılığı Bu Mu?”
Bir parti teşkilatında yıllarını harcamış, gençlik kollarından mahalle temsilciliğine kadar her kademede dirsek çürütmüş bir partilinin gözünden duruma bakalım. O partili için siyaset; bir inanç, bir aidiyet ve ciddi bir bedel ödeme meselesidir. Kendi cebinden harcar, ailesinden zaman çalar, partisinin ideolojisini mahallesinde savunur.
Ancak seçim takvimi işlemeye başladığında, listelerin en seçkin yerlerine bir anda “dışarıdan” isimler paraşütle iner. Partinin kapısından hiç girmemiş, omuz omuza tek bir mücadele vermemiş bu isimlerin sırf tanınırlığı yüksek veya belli bir sermaye grubunu temsil ediyor diye aday yapılması, tabanda ağır bir kırılmaya ve adalet duygusunun zedelenmesine yol açar. Sahadaki emekçi haklı olarak şu soruyu sorar: “Madem siyasette bir yerlere gelmek için dışarıdan popüler olmak yetiyor, biz yıllardır bu çileyi neden çekiyoruz?”
Masadaki Hesap: Seçim Pragmatizmi ve “Kazanma” Matematiği
Madalyonun diğer yüzünde ise parti yönetimlerinin ve genel merkezlerin pragmatik hesapları var. Siyaset, nihayetinde bir iddia işidir ve iktidar olmak için kitleleri ikna etmek gerekir. Parti yöneticilerine göre, sadece kendi kemik seçmenine hitap eden “teşkilatın sevdiği” isimlerle yüzde 50’yi veya yerel seçimlerdeki kritik eşikleri aşmak her zaman mümkün değildir.
Bu noktada siyaset mühendisliği devreye girer:
Merkezdeki kararsız seçmeni çekecek ılımlı profiller.
Kamuoyunda karşılığı olan teknokratlar veya akademisyenler.
Farklı siyasi tabanlardan oy koparabilecek kanaat önderleri.
Yönetimler, tüzüğe koydukları esnetici maddelerle aslında kendilerine bu genişleme alanını yaratırlar. Onlar için asıl olan seçimi kazanmaktır; sandıktan zafer çıkmadığı sürece teşkilatın ne kadar çalıştığının pratikte bir önemi kalmadığı düşünülür.
Emek Olmadan Pragmatizm İşe Yarar Mı?
İşte asıl çıkmaz tam da burada başlar. Genel merkezlerin masa başında yaptığı matematik hesapları, sahanın sosyolojisine her zaman uymaz. Dışarıdan getirilen, teşkilatın içine sinmeyen o “yıldız aday“, sahaya indiğinde arkasında coşkulu bir teşkilat ordusu bulamaz.
Motivasyonu kırılmış, emeğinin hiçe sayıldığını hisseden bir teşkilat; kerhen çalışır, broşürü gönülsüz dağıtır, sandığa sadece görevi olduğu için gider. Siyasetin altın kuralıdır: Kendi teşkilatını inandıramadığın bir adayla, halkı asla inandıramazsın. Sahadaki motor gücünü kaybeden bir partinin, sadece vitrindeki isimlerle seçim kazanması hayalden öteye geçemez.
Dengeyi Kuran Kazanır
Bir siyasi yapının büyümesi, kitlelere açılması ve yeni isimleri bünyesine katması elbette gereklidir. İçe kapanık bir yapı zamanla erimeye mahkûmdur. Ancak bu kapsayıcılık; yıllarını partiye vermiş sadık tabanı tasfiye etmeden, onların emeklerini yok saymadan yapılmak zorundadır.
Tüzüklerle partinin kapılarını dışarıya açarken, içerideki adaleti sağlamak liderliğin en büyük sınavıdır. Siyasette vefa ve liyakat, pragmatizme kurban edildiğinde belki o anlık bir heyecan yaratılır ama ilk zorlukta arkanızda duracak, o yükü omuzlayacak kimseyi bulamazsınız . Unutulmamalıdır ki; masada yapılan hesaplar kusursuz görünse de, o hesabı sandıkta gerçeğe dönüştürecek olan yine sahadaki emektir.
YORUM YAZ