TAHRAN – Ortadoğu’da bölgesel savaş riskinin en üst seviyeye çıktığı bir dönemde, İran’ın askeri doktrini ve Körfez ülkelerine yönelik stratejisine dair çarpıcı değerlendirmeler arka arkaya geliyor. Güvenlik uzmanları, Tahran’ın olası bir çatışmada geleneksel yıpratma savaşı yerine çok daha agresif bir yöntem benimseyebileceğine dikkat çekiyor.
"Kısa Süreli Ama Çok Yüksek Yoğunluklu" Savaş Kapıda
İran güvenlik politikaları uzmanı Hamidreza Azizi’ye göre, Tahran yönetimi bu kez uzun vadeye yayılan bir gerilim yerine, "kısa süreli ama çok yüksek yoğunluklu" bir savaş senaryosuna hazırlanıyor.
Azizi, bu stratejinin bir parçası olarak İran’ın çatışmanın ilk anından itibaren yüzlerce füze ve intihar İHA’sı (kamikaze dronlar) ile koordineli ve kitlesel saldırılar düzenleyebileceğini ifade ediyor. Tahran’ın buradaki temel amacının, düşman unsurların hava savunma sistemlerini ilk dalgada tamamen felç etmek ve karşı hamle şansı tanımamak olduğu belirtiliyor.
En Büyük Koz: Körfez’in Enerji Altyapısı
Analistler, İran’ın elindeki en büyük kozun Körfez ülkelerinin kalbini oluşturan enerji altyapısı olduğunu vurguluyor. Olası bir yüksek yoğunluklu çatışmada; Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki petrol tesisleri, limanlar, rafineriler ve stratejik boru hatlarının doğrudan hedef alınabileceği ifade ediliyor.
Küresel petrol arzının ana damarlarını oluşturan bu tesislerin vurulmasının, dünya piyasalarında ham petrol fiyatlarını fahiş seviyelere çıkaracağı ve küresel ekonomide telafisi zor ciddi sarsıntılara yol açacağı uyarısı yapılıyor.
Söylem Sertleşiyor: "Gerekirse Abu Dabi’ye Gireriz"
Askeri hazırlıkların yanı sıra, İran yönetiminin ve Tahran’a yakın stratejistlerin Körfez ülkelerine —özellikle de BAE’ye— yönelik söylemlerini son haftalarda radikal bir şekilde sertleştirdiği görülüyor.
İranlı ünlü analist Mehdi Kharatian’ın katıldığı bir podcast yayınında sarf ettiği, "Gerekirse Abu Dabi’ye gireriz" ifadeleri, bölgedeki tansiyonu zirveye çıkardı. Uzmanlar bu tür açıklamaların sadece psikolojik harp unsuru olmadığını, Tahran’ın asimetrik güçlerini ve vekil unsurlarını Körfez sermayesinin merkezine doğru mobilize etme niyetini açıkça ortaya koyduğunu belirtiyor.
Tehdit Hürmüz Boğazı'nın Ötesine Taşınıyor
Hukukçular ve askeri stratejistler, İran’ın hamlelerinin artık geleneksel olarak bilinen "Hürmüz Boğazı’nı kapatma" tehdidiyle sınırlı kalmayacağını kaydediyor. Tahran'ın, jeopolitik etki alanını Umman Denizi, Kızıldeniz ve doğrudan Körfez içindeki liman kentlerine yayarak, savaşı tek bir coğrafi bölgeden çıkarıp tüm Arap Yarımadası eksenine yayabilecek bir kapasite ve hazırlık içinde olduğu bildiriliyor.
Abu Dabi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti ve yedi emirlikten oluşan ülkenin yüzölçümü ile ekonomik açıdan en büyük emirliğidir.
Ekonomik Güç: BAE'nin toplam petrol rezervlerinin yaklaşık %95'ine ev sahipliği yapar. Bu devasa enerji kaynağı, Abu Dabi’yi küresel finansın en önemli merkezlerinden biri haline getirmiştir. Ülkenin devasa egemen varlık fonları (örneğin ADIA - Abu Dhabi Investment Authority), dünya genelinde milyarlarca dolarlık yatırımları yönetir.
Stratejik Konum: Basra Körfezi kıyısında yer alan emirlik, Doğu ile Batı arasında hem deniz hem de hava ticareti için kritik bir jeopolitik kavşaktadır.
Modern Vizyon: Son yıllarda sadece petrole bağımlı kalmamak adına turizm, yenilenebilir enerji (Masdar City projesi), kültür (Louvre Abu Dhabi) ve teknoloji yatırımlarıyla vizyonunu genişletmektedir.
Abu Dabi'nin ABD İçin Önemi
Amerika Birleşik Devletleri için Abu Dabi ve dolayısıyla BAE yönetimi, Ortadoğu'daki en kritik askeri, ekonomik ve diplomatik ortaklardan biridir.
1. Askeri ve Güvenlik Ortaklığı
Al Dhafra Hava Üssü: Abu Dabi yakınlarında bulunan bu üs, ABD Silahlı Kuvvetleri (özellikle CENTCOM) için bölgedeki en hayati operasyon merkezlerinden biridir. ABD'ye ait insansız hava araçları, yakıt ikmal uçakları ve savaş jetleri bu üssü aktif olarak kullanır.
Bölgesel Güvenlik ve Terörle Mücadele: ABD, İran’ın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki nüfuzunu dengelemek ve DEAŞ/El-Kaide gibi terör örgütleriyle mücadele etmek için Abu Dabi ile istihbarat ve operasyonel düzeyde çok yakın çalışır. BAE, geçmişte NATO operasyonlarına ve Afganistan'daki misyonlara aktif destek vermiştir.
2. Ekonomik Ortaklık ve Enerji Güvenliği
Küresel Enerji Arzı: Abu Dabi'nin petrol üretim kapasitesi, küresel enerji piyasalarının istikrarı ve fiyat dengeleri için doğrudan öneme sahiptir.
Devasa Yatırımlar: Abu Dabi fonları, ABD borsalarında, gayrimenkul sektöründe ve teknoloji şirketlerinde milyarlarca dolarlık yatırıma sahiptir. Ayrıca BAE, ABD savunma sanayisinin (F-16 blokları, askeri mühimmat vb.) en büyük alıcılarından biridir.
Abu Dabi'nin İsrail İçin Önemi
Abu Dabi’nin İsrail için önemi, özellikle 2020 yılında imzalanan İbrahim Anlaşmaları (Abraham Accords) ile tarihi bir dönüm noktasına ulaşmıştır. Bu hamle, Ortadoğu'daki jeopolitik dengeleri kökten değiştirmiştir.
Stratejik ve Diplomatik Meşruiyet
Tabuların Yıkılması: Abu Dabi, İsrail’i resmen tanıyan ve büyükelçilik açan ilk Körfez ülkesi olmuştur. Bu durum, İsrail’in Arap dünyasında uzun yıllardır süren diplomatik izolasyonunu kırmasını sağlamıştır.Teknolojik ve Ekonomik Sinerji
Ticaret Ticaret Hacmi: Anlaşmalardan sonra iki ülke arasında milyarlarca dolarlık ticaret hacmi oluşmuştur. Turizm, havacılık ve inovasyon sektörlerinde patlama yaşanmıştır.İran’ın Abu Dabi’ye (Birleşik Arap Emirlikleri) yönelik doğrudan bir karasal operasyon (işgal veya kara harekatı) yapması askeri, coğrafi ve lojistik açıdan neredeyse imkansızdır. İran'ın böyle bir askeri kapasitesi bulunmamaktadır. Sebepleri ve İran'ın bunun yerine elinde bulundurduğu asıl askeri kapasite şu şekildedir:
Karasal Operasyonun İmkansız Olmasının Nedenleri
Coğrafi Engel (Basra Körfezi): İran ile Abu Dabi arasında ortak bir kara sınırı yoktur. İki ülkeyi asgari 200-300 kilometrelik bir deniz alanı (Basra Körfezi) ayırmaktadır. Bir kara ordusunun tankları, zırhlı araçları ve piyadeleriyle bu mesafeyi aşması için devasa bir amfibi (denizden çıkarma) harekatı yapması gerekir.İran, Abu Dabi'ye kara askeri gönderemez ancak Abu Dabi'yi doğrudan kendi topraklarından ya da vekilleri üzerinden asimetrik olarak vurma kapasitesine fazlasıyla sahiptir. Bölgedeki mevcut gerilimlerde de bu kapasitesini kullanmaktadır:
Balistik ve Seyir Füzeleri: İran, Ortadoğu'nun en büyük balistik füze envanterine sahiptir. Abu Dabi ve BAE'deki kritik altyapıları (Barakah Nükleer Santrali, limanlar, petrol rafineleri, havalimanları) kendi topraklarından fırlatacağı füzelerle doğrudan vurabilir.Siyasi ve Küresel Bariyerler
İran, Abu Dabi'ye askeri bir adım attığı an karşısında sadece BAE’yi değil, küresel güçleri bulur:
Abu Dabi yakınlarındaki Al Dhafra Hava Üssü’nde binlerce ABD askeri ve stratejik uçakları bulunmaktadır.İran’ın Abu Dabi topraklarına asker çıkarıp karadan işgal etme kapasitesi kesinlikle yoktur. Ancak sahip olduğu devasa füze ve İHA gücüyle Abu Dabi’yi uzaktan vurma, ekonomisini sabote etme ve altyapısına büyük zararlar verme kapasitesi tamdır.
Bu yüzden iki ülke arasındaki mücadele kara savaşı şeklinde değil, füze-hava savunma düelloları ve asimetrik saldırılar şeklinde yürümektedir.
Cesur Haber Tv : Gökhan Gülmez
YORUM YAZ